Uitreizigers

Met de val van het kalifaat zijn veel uitreizigers in detentie of kampen in de regio terechtgekomen. Zij blijken merendeels ideologisch nog overtuigd van het ISIS-gedachtegoed. Uitreizigers vormen hierdoor een blijvende dreiging als zij vrijkomen, door hernieuwde aansluiting bij een terroristische organisatie, transnationaal netwerk of terugkeer.

Er zijn sinds juli 2017 geen nieuwe uitreizen vanuit Nederland naar jihadistisch strijdgebied waargenomen. Per 1 juni 2019 is het aantal uitgereisde Nederlanders dat met jihadistische intenties aanwezig is in Syrië 130. Het aantal gesneuvelden bij de strijd loopt op tot 90.

Het aantal terugkeerders blijft al jaren beperkt. Per 1 juni 2019 zijn er circa 60 jihadisten naar Nederland teruggekeerd. In algemene zin moet het als lastig worden beschouwd om uit Syrië of Irak weg te komen, omdat veel uitreizigers waarschijnlijk niet over voldoende financiële middelen beschikken om bijvoorbeeld valse reispapieren en mensensmokkelaars te betalen.

Met het verlies van het fysieke grondgebied van ISIS is een groot deel van de Nederlandse uitreizigers terechtgekomen in detentie en SDF-kampen. Per 1 juni 2019 gaat dat om 55 volwassenen en 90 kinderen. De discussie over hoe om te gaan met deze uitgereisde Nederlanders houdt aan. Tot op heden hebben ontwikkelingen in de kampen zoals het overlijden van twee Nederlandse kinderen echter nog niet tot heftige reacties of uitingen geleid in de Nederlands-jihadistische beweging. Wel zijn er in deze kringen inzamelingen gestart om vrouwen en kinderen mogelijk uit de kampen te laten smokkelen. ISIS-aanhangers in detentie of opvangkampen – zowel mannen als vrouwen - lijken nog altijd overtuigd van het jihadistische gedachtegoed, waardoor er blijvend dreiging van deze uitreizigers uitgaat. De kans bestaat dat zij zich na detentie of door mogelijke ontsnapping of bevrijding wederom bij de organisatie aansluiten, dan wel terugkeren naar het thuisland.