Programma Economische Veiligheid

De Nederlandse economie draait op volle toeren. Ook buitenlandse bedrijven leveren daar een bijdrage aan. Nederland is gebaat bij een open en vrije markteconomie. Daar horen overnames en investeringen van Nederland in het buitenland bij, maar ook overnames en investeringen van buitenlandse partijen in Nederland. Daarnaast is de inkoop en aanbesteding van buitenlandse producten en diensten niet meer weg te denken uit onze economie.

Echter, bedrijven kunnen naast economische motieven ook andere motieven hebben. Zij kunnen bijvoorbeeld, openlijk of verborgen, gestuurd worden door een staat. Via het bedrijf kan dan de geopolitieke invloed vergroot worden van een land door het verwerven van informatie, geld, middelen en grondstoffen. Met deze economische machtsmiddelen kunnen andere landen onder druk worden gezet of kan de handelingsvrijheid van landen worden beperkt en kunnen er risico’s voor de nationale veiligheid ontstaan.

Het programma economische veiligheid brengt nationale veiligheidsrisico’s bij buitenlandse overnames en investeringen en bij het gunnen van opdrachten middels inkoop en aanbesteding in beeld en ontwikkelt instrumenten om deze risico’s te reduceren en de weerbaarheid te versterken.

  • Download deze video

  • Uitgeschreven tekst

    De Nederlandse economie draait op volle toeren. Ook buitenlandse bedrijven leveren daar een bijdrage aan.
    Nederland is gebaat bij een open en vrije markteconomie. Daar horen overnames en investeringen van Nederland in het buitenland bij, maar ook overnames en investeringen van buitenlandse partijen in Nederland. Daarnaast is de inkoop en aanbesteding van buitenlandse producten en diensten niet meer weg te denken uit onze economie.
    Maar sommige buitenlandse bedrijven zijn niet alléén uit op winst maken.
    Zij kunnen bijvoorbeeld, openlijk of verborgen, gestuurd worden door een staat, waardoor er naast economische motieven ook andere motieven kunnen spelen.
    Via het bedrijf kan de geopolitieke invloed vergroot worden door het verwerven van informatie, geld, middelen en grondstoffen. Met deze economische machtsmiddelen kunnen andere landen onder druk worden gezet of kan de handelingsvrijheid van landen worden beperkt en kunnen daarmee risico's voor de nationale veiligheid ontstaan.
    Bij overnames en investeringen of inkoop en aanbestedingen kan de continuïteit van een vitaal proces verstoord worden.
    Denk aan verstoring van de elektriciteitsvoorziening, digitale overheidsprocessen of telecommunicatie.
    Ook kan er hoogwaardige kennis of vertrouwelijke informatie weglekken. Bijvoorbeeld door spionage.
    Gevoelige informatie kan zodoende in landen terechtkomen waar de inlichtingendiensten er volledig toegang toe hebben.
    En als er een grote strategische afhankelijkheid ontstaat van partijen en landen die onze geopolitieke belangen niet delen kan dat leiden tot nationale sancties en politieke druk.
    Dit betekent overigens niet dat elke aanbesteding, overname of investering een probleem oplevert voor de nationale veiligheid.
    Hoe ernstig de risico's zijn, hangt af van de situatie, welk deel van het bedrijfsproces geraakt wordt, het soort bedrijf en de sector.
    Binnen de vitale infrastructuur, zoals bij de elektriciteitsvoorziening, telecom en digitale overheidsprocessen kunnen dit soort risico's eerder optreden.
    Kortom, het is belangrijk om de economie op volle toeren te laten draaien maar ook om alert te blijven op de risico's voor de nationale veiligheid.
    Als u meer wilt weten of vragen heeft over een concrete casus, kijk dan op www.nctv.nl bij Programma economische veiligheid.

Nationale veiligheidsrisico’s

Bij elke casus kunnen zich andere belangen aandienen. In ieder geval kunnen bij overnames, investeringen of inkoop en aanbestedingen de volgende nationale veiligheidsrisico’s aantreden:

  1. Verstoring van de continuïteit van de vitale infrastructuur
    Ernstige verstoring van bijvoorbeeld betalingsverkeer of telecommunicatie heeft grote gevolgen.
  2. Het weglekken van hoogwaardige kennis of vertrouwelijke informatie (zoals staatsgeheimen)
    Dit risico hangt samen met een verhoogde kwetsbaarheid voor spionage, onderhoud aan beveiligingsinstallaties of het uitvoeren van (delen van) vitale processen. Gegevens kunnen dan bijvoorbeeld in landen terechtkomen met wetten die het mogelijk maken dat inlichtingendiensten van deze landen bedoelde gegevens kunnen inzien.
  3. Een sterke afhankelijkheid van partijen en landen met wie Nederland niet dezelfde geopolitieke belangen deelt
    Nationale sancties of politieke druk en - in ernstigere gevallen - dreiging en manipulatie zijn niet ondenkbaar.

Casusanalyse

Indien zich een concrete praktijkcasus voordoet, kan er in overleg met de NCTV een casusanalyse worden georganiseerd, waarbij onder andere de inlichtingen- en veiligheidsdiensten worden betrokken. Bij de casusanalyse wordt nader bekeken welke belangen en dreigingen er van toepassing zijn en welke waarborgingsmaatregelen momenteel aanwezig zijn. Vervolgens wordt bekeken of er nog risico’s aanwezig zijn die niet voldoende beheersbaar zijn en wat daarop het handelingsperspectief is.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u een e-mail sturen naar ev@nctv.minvenj.nl.